Kayseri'den yazılan kahramanlık mektubu
Kayseri Yatılı Kız İlköğretmen Okulu 4-C Sınıfı kız öğrencileri Mualla Kipeci , Münevver Saygılı ve Ayten Çetinkale 20 Aralık 1965'de dönemin başbakanı Süleyman Demirel'e bir mektup yazdı.
Mektubun konusu, Kıbrıs'da Rumlar tarafından katledilen Türk vatandaşlarının yaşadıkları olaylara istinaden ada da yaşanacak olası bir savaş durumunda bu 3 kız öğrencinin görev almak istemesi idi.
Henüz lise öğrencisi olan 14,16 ve 17'li yaşlardaki öğretmen adayı öğrencilerin vatanseverlik duygularının ve görev bilincinin Türk kadını üzerine etkisi mektuba yansımıştı.Tam 61 yıl önce yazılan ve içindeki duygusal ifadelerle kahramanlık öyküsü yazan bu satırları okuyan yüzlerce kişi duygulandı, bir çoğu da gözyaşlarını tutamadı .
Mektubun ortaya çıkması ise 2026 yılı Temmuz ayında Kıbrıs Barış Harekatı üzerine Mektup yazışmaları ile ilgili araştırma yapan İstanbul Ataşehir'de bir okulda sosyal bilgiler öğretmeni olarak görev yapan Tarihçi Kutlu Aktay Kocaova'nın Devlet Arşivlerindeki araştırması sonucu oldu.Yaklaşık 200 eski sayfa arasından Kayseri ile ilgili bu mektubun gözüne çarpması sonucu, sosyal medya hesabından yayınlayan Kocaova,şehirde de Kayserili tarihçilerin paylaşması ile gazetecilerin dikkatini çekti.Belgesel Yönetmeni ve Kayseri Belgesel Koordinatörleri Derneği Başkanı Öner Çalış, mektubun hikayesini araştırmaya başladı.Aynı gün içerisinde sosyal medyadan dönemin bu 3 öğrencisi ile iletişime geçen Çalış, önce Tokat Niksar'daki Mualla Kipeci ve Münevver Saygılı'nın yakınlarına ardından, eski öğrencisi vasıtasıyla da Ayten Çetinkale öğretmene ulaştı. Evlilik sonrası ,1951 doğumlu Aslen Diyarbakırlı olan o zamanlar Ankara'da yaşayan Ayten Çetinkale Adıgüzel soyadını,Tokat Niksar'dan 1949 doğumlu Mualla Kipeci , Yaramış soyadını ve 1948 doğumlu Münevver Saygılı ise Yeşilova soyadını alır.Üçüde halen hayatta olan öğretmenlerden Mualla Yaramış'ın sağlık sorunları nedeniyle maalesef o günleri hatırlayamamaktadır.
Mektubun fikir babası olan ve Kıbrıs Barış Harekatı günlerinde Ağustos ayında evlenen Ankaralı öğrenci Ayten Çetinkale imiş.Baba baskısı ile terzi olmak istemeyen Ayten hanım, öğretmen okulu sınavına girmiş ve yolu Kayseri'ye düşmüş .Dönemin siyasi liderlerinden Alparslan Türkeş'in kızı Çağrı Türkeş ile Ankara Kavaklıdere Kız Enstitüsü'nde sınıf arkadaşı da olan Çetinkale ,o zamanki Türk kadınının daha neredeyse çocukken vatan sevgisinin kalbine yansıttığı duyguyu iki arkadaşına bahsetmiş. Kıbrıs da yaşanan vahşete kayıtsız kalamamış ve bu iki arkadaşına konuyu açmış.İdare dahil herkesden gizli yazdıkları mektubu Kayseri Postanesi'nden kendi adına Ankara'ya başbakana postalamış.Mektubu ise divit uçlu kalem ve mürekkeple el yazısı güzel olan Mualla Kipeci yazmış.Münevver Saygılı ise , ''Mektubu yazarken üç arkadaş olarak hepimiz eşit motivasyonla beraberce hareket ettik,hep birlikte ortak karar ve duyguyla bir mektup yazdık. Benim için bu tamamen saf vatan sevgisi ve masum duygularla birlik, beraberlik, dayanışma, eşitlik içerisinde yazılan bir mektup ve değerli bir anıdır, mektubun kendisi başlı başına çok anlamlı '', dedi.
Tarih hatırlanmıyor ama bir müddet sonra Başbakan Süleyman Demirel , teşekkür temennisi ile okula cevap mektubu yazmış.Mektup gönderici Ayten Çatinkale adına gelince Okul Müdürü Abdurrahman bey mektubu görünce çok şaşırmış ve hiddetlenmiş.Yazan Ayten Çetinkale'yi,Mualla Kipeciyi ve Münevver Saygılı'yı çağırıp izinsiz ve bilgi vermeden yapılan bu mektup olayının üzerini kapatmış.Yeni açılan ve o yıl çevre illerden gelen yatılı öğrencilerden Hatay Antakya Yatılı İlköğretmen Okulu'ndan yarı dönemde gelen çoğu Niksarlı 17 öğrenciden sadece Mektubu yazan Mualla Kipeci harici hepsi ikmale kalmış.Bu üç öğretmen mezun olunca atanarak Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde 1966-67 eğitim öğretim dönemi sonunda öğretmenliğe başlamışlar.Ve şuan yaşları 80'e dayanmış öğretmenlerinden İstanbul Üsküdar Bağlarbaşı'da yaşıyor . Münevver Saygılı ise Yeşilova Ankara 'da ama ara ara Balıkesir Burhaniye'de ikamet ediyor. Ayten Çetinkale Adıgüzel ise İzmir'de hayatını sürdürüyor.
Çoktan unutulan mektubun 61 yıl sonra gün yüzüne çıkması her iki öğretmene müthiş duygu dolu anlar yaşatmış.Özellikle çocukları,yakınları ve eski öğrencilerine de gurur olmuş.Sadece rahatsızlığı dolayısıyla Mualla öğretmen farkında değil.Ama bu durumun en ilginç yanı ise tek çocuğu Yasemin hanımın da Aile Tarihçisi olması ve doktorasını bu konuda yapması .Bir garip tesadüfte torunu Ömer de genç bir tarih öğretmeni .Ömer, Pamukkale Ünv. Eski Çağ Tarihi Anabilim Dalı'nda yüksek lisansını yapmakta.Yasemin hanım da ayrıca mektuba konu olan Kıbrıs Barış Harekatı'ndan 4 ay sonra doğmuş.Mualla öğretmenin 1967'de tuttuğu şarkı ve şiir sözleri olan eski yazı defterleri var.Ayrıca sesi güzel olduğu için de Mandolin çalarmış.Yasemin hanıma ise mektup haberini ve görseli İstanbul'da Olgunlaşma Enstitüsü'nde Kadın Arşivi üzerine çalışma yaparken sunum sırasında ulaştırdı.O anda sunum yapan Yasemin hanım ise hem araştırma yaptığı hemde annesini ilgilendiren bu mektubu okuyunca yaşadığı şoka dayanamayarak ağlamaya başlar ve proje sunumunu o anda bırakır.
Öte yandan mektubun duyulmasının ardından bu üç öğretmenimize de sosyal medya da övgü, teşekkür ve yoğun sevgi mesajları yağdı. Aileleri gerek eski öğrencileri , gerekse yakından tanıyanlar bu kahramanlık dolu hatırayı yıllar önce kaleme aldıkları için kutladılar.
1960'da açılan ve mektubun yazıldığı okul ise 10 yıl sonra 1976'da kapatıldı ve sonradan yıkılarak 2000'li yıllarda yerine Bölge adliye binası yapıldı.Başbakan Demirel'den yazılan cevap mektubuna ise henüz ulaşılamadı.Ancak Demirel'in aynı ay Aralık 1965 'de Kayseri ziyareti olduğu öğrenildi.
Mektubun metni ise şu şekilde;
Sayın Başbakanımız,
Biz Kayseri Yatıl kız İlköğretmen okulunda okuyan Atatürk
evlatlarıyız. Son zamanlarda Türkiye'mizin can damarı olan yeşil Kıbrıs adası için çıkan hadiseleri, her Türk vatandaşı gibi biz de büyük bir ilgi ile takip etmekteyiz.
Fakat Kıbrıs'ı Yunanistan'a vermek imkansızdır. Biz Atalarımızın bıraktığı bu cennet vatanımız uğrunda seve seve düşmanla mücadele etmeye ve seve seve de ölmeye her an
hazırız!
Eski nine ve dedelerimizin bu vatan uğruna can verdiklerini unutmuş değiliz, unutamayız da. Yunanistana Kıbrıs'ı değil bir karış toprak bile veremeyiz, canımızı veririz ama Kıbrıs'ı asla.
Şayet üçüncü bir dünya harbinin patlama ihtimali varsa, Vatanımız için gazi olan kahramanlarımızın yaralarını bir hemşire gibi sarmaya, üzerimize düşen başka vazifelerimizi yapmaya her zaman hazınız.
Sizden en büyük arzumuz, aşağıdaki adrese, harp patlama
ildimali varsa zamanı gelince bizim de iș başına çağırılmamız ve unutulmamamız.
Her an emirlerinizi bekliyoruz...
Türk milleti ölür, fakat asla esir edilemez..
Saygılarımızla.
Adres:
Muala Kipeci
Münevver Saygılı
Ayten Çetinkale
Yatılı Kız İlköğretmen Okulu
Ögrencileri
IV/C sınıfı öğrencileri